Kwiat stokrotka pospolita – opis rośliny.
Stokrotka dorasta do około 5-20 cm wysokości. Zakwita wiosną – (III/VI) i może kwitnąć aż do późnej jesieni, wydając nie duże koszyczkowe kwiaty, złożone z 1-2 okółków smukłych, długich, białych lub różowych kwiatów języczkowych i żółtego środka, wypełnionego krótkimi kwiatami rurkowymi. Płatki stokrotki pospolitej układają się w dwa szeregi. Szereg zewnętrzny to kwiaty żeńskie. Szereg wewnętrzny koszyczka to żółte kwiaty obupłciowe. Pylniki są zrośnięte, a pręciki wolne.
Jak wygląda kwiat stokrotki?
Kwiat stokrotka pospolita jest wieloletnią rośliną zielną. Posiada krótkie, rozgałęziające się kłącze z którego wyrastają małe, zaokrąglone liście ułożone w rozety. Liście płożą się przy ziemi a ponad nimi wyrasta łodyga (głąbik) pnąca się w górę na wysokość od 4 do 20 cm.
Ze względu na łatwość kolonizowania nowych terenów (co jest domeną astrowatych), chętnie porasta obszary zielone. Jest popularnym kwiatem rosnącym w parkach, na łąkach, pastwiskach oraz na trawnikach, gdzie przez wielu uważana jest za chwast. Stokrotka pospolita jest dość odporna na koszenie więc aby się jej pozbyć należy stosować herbicyd do roślin dwuliściennych
Kwiaty stokrotki ułożone są w jeden koszyczek o średnicy od 2 do 3 cm. Od zewnątrz koszyczek otoczony jest jednym szeregiem kwiatów języczkowych (których płatki zrastają się w rurkę u podstawy). Kwiaty te mogą być białe lub różowawe i są płci żeńskiej. Środek koszyczka stokrotki zbudowany jest z kwiatów obu płci. Mają długość około 2 mm.
Budowa kwiatu stokrotki.
Kwiaty stokrotki są przedprątne – najpierw wytwarzają komórki rozrodcze jednej a potem drugiej płci. Ich pręciki dojrzewają wcześniej niż słupki, przez co najpierw następuje produkcja gamet męskich a dopiero później żeńskich. Dzięki temu roślina zabezpiecza się przed samozapłodnieniem a więc zwiększa swoją różnorodność genetyczną.
Na każdej łodydze wyrasta tylko jeden kwiatostan. Ponadto łodyga nie wytwarza żadnych liści, wyrastają one jedynie z kłącza przy podłożu.
Ich owoce występują pod postacią niełupki o długości około 1 mm. Każdy owoc posiada tylko jedno nasiono otoczone skórzastą lub zdrewniałą owocnią.
Jest rośliną o silnym heliotropizmie. Oznacza to, że jej kwiaty podążają za słońcem ustawiając się w jego stronę.
Stokrotka - zdjęcia kwiatów i aranżacji.
Gdzie występuje stokrotka pospolita?
Stokrotka kwiat należy do rodziny astrowatych, obejmującej aż 32 tysiące roślin. Samych stokrotek jest piętnaście gatunków, przy czym stokrotka pospolita jest najbardziej powszechna. Wszystkie mają podobną budowę i obszar występowania – Europę, Afrykę Północną i Azję mniejszą.
Łacińska nazwa rośliny (Bellis perennis) pochodzi z języka łacińskiego. Po łacinie bellus oznacza piękny a perennis wieczny.
Pochodzi z Europy a dokładnie z części północnej, zachodniej i centralnej tego kontynentu. Choć nie była wcześniej znana w innych częściach świata za sprawą odkryć geograficznych i kolonizacji nowych kontynentów rozpowszechniła się również w obu Amerykach i Australii.
Popularne odmiany stokrotki pospolitej.
Kwiaty zapylane są przez motyle, muchówki i błonkówki. Istnieje wiele odmian stokrotek. Różnią się między sobą kolorem kwiatów (białe, różowe, czerwone), ich wielkością oraz budową. Do najpopularniejszych odmian ogrodowych zalicza się:
- Pomponette – o niedużych, kulistych 2-3,5 cm kwiatach, kwitnie od kwietnia do lipca, dorasta do 20 cm.
- Weiss Bellis – o biało-żółtych, niedużych, okrągłych kwiatach.
- Super Enoma – o dużych, pełnych kwiatach.
- Speedstar Red – o kwiatach półpełnych z żółtymi środkami, wyglądają jak „puszyste kuleczki”.
- Red White – ma pełne kwiaty o kolorze białym, z czerwonymi końcówkami.
Płatki kwiatów stokrotek reagują bardzo mocno na światło. Kielichy otwierają się o wschodzie słońca, a zamykają. gdy zaczyna się ściemniać. Kwiaty kryją w sobie liczne substancje odżywcze np. saponiny garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne i antocyjany. Młode listki bellis perennis to z kolei witamina C i sole mineralne. Wykorzystuje się je przy różnych dolegliwościach oraz celach pielęgnacyjnych.
Kwiat stokrotka jest łatwa w uprawie.
Uprawa kwiatu stokrotki trwałej nie jest trudna, ponieważ jest ona wytrzymała i mało wymagająca. Wymaga żyznego, przepuszczalnego podłoża oraz słonecznego lub półcienistego stanowiska. Toleruje dość szeroki zakres pH – od lekko kwaśnego do lekko zasadowego (tak jak np. nemezja). Dla jej prawidłowego wzrostu trzeba systematycznie usuwać przekwitnięte kwiaty. Roślinę należy podlewać systematycznie, by ziemia była lekko wilgotna. Nie mokra. Nawozić umiarkowanie (do 3 razy w sezonie). Dodatkowo można podczas sadzenia wrzucić na dno jamki na nasiona trochę nawozu. Stokrotka pospolita najczęściej uprawiana jest w gruncie, ale sprawdzi się też w donicach na tarasie czy balkonie. Starych stokrotek w donicach nie trzeba się pozbywać, gdyż można je przesadzić do ogrodu, gdzie na pewno zawiążą nasiona i „same się” rozsieją. Do jesieni pokażą się siewki w formie małych rozetek liściowych, które będą zakwitać w następnym roku. Różne odmiany stokrotek zwyczajnych dość łatwo się między sobą krzyżują. Dzieje się tak dlatego, że owady które je zapylają, przenoszą na sobie pyłek – materiał genetyczny z innych odmian. Dlatego jeśli rosną w pobliżu siebie różne odmiany to mogą w kolejnym roku zmienić nieco wygląd swoich kwiatów.
Stokrotka pospolita - sadzenie i rozmnażanie.
Stokrotka pospolita bardzo łatwo się rozmnaża, przez co czasem traktuje się ją jako bezużyteczny chwast. Po kilku cieplejszych dniach w marcu pojawiają się pierwsze kwiaty, których szybko przybywa. Stokrotki najczęściej rozmnaża się przez nasiona (kiełkują po około 10-12 dniach). Wysiewa się je do gruntu w miesiącu czerwcu albo z początkiem lipca. Po wzejściu nasion siewki należy przepikować na zagony. Przez rozsadę nasiona wysiewa się do skrzynek w czerwcu i lipcu, a na miejsce stałe wysadza w sierpniu. Warto wiedzieć, aby siać je w rzędach oddalonych o minimum 15 cm, a potem pikować. Gatunek jest mrozoodporny (tak jak np. nemezja), ale niektóre odmiany szlachetne na rabatach kwiatowych należy okryć podczas dużych przymrozków.
Stokrotkę można też wykopać z korzeniami a następnie posadzić je w dowolnym miejscu na rabacie. W tym celu wykopujemy dołek, który najlepiej podsypać ziemią do kwiatów. Za rok obdarzy nas nowymi kwiatami wokół. Zbiory odbywają się w długim przedziale czasu, bo od początku wiosny aż do jesieni. Kwiatki stokrotki pospolitej zbieramy w słoneczny dzień. Aby właściwie wysuszyć kwiaty, najlepiej rozłożyć je na papierze, w cieniu i możliwie przewiewnym miejscu. Liście stokrotki pospolitej również nadają się do zbiorów np. wykorzystuje się je jako świeże liście do sałatek.
Stokrotka pospolita ciekawostki i zastosowanie.
Za zastosowanie w lecznictwie stokrotki pospolitej (bellis perennis) odpowiada głównie kwiat. W medycynie ludowej kwiatom stokrotki łąkowej przypisywano moc oczyszczania krwi. Działa tak naprawdę tak, że substancje w naparze z suszu stokrotki usprawniają usuwanie z organizmu toksyn – szkodliwych produktów przemiany materii np. kwas moczowy. Co w efekcie usprawnia wątrobę. Herbata ze stokrotek pospolitych to również metoda na poprawienie procesu trawienia. Ponadto ma działanie przeciwzapalne i ściągające, dzięki zawartości flawonoidów oraz garbników. Napar ze stokrotek to skuteczny środek w przypadku schorzeń ze strony jelit czy pęcherza moczowego. Z kolei kwiaty stokrotki stosowane w kąpielach wpływają na łatwiejsze gojenie się ran np. przy egzemie, trądziku. Herbatę na bazie stokrotki zwyczajnej można także stosować pomocniczo w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych, ponieważ działa wykrztuśnie i przeciwzapalnie.
Jak przygotować herbatkę z kwiatów stokrotki.
Aby przygotować herbatkę stokrotkową należy zalać wrzątkiem łyżkę kwiatów i pozostawić nad przykryciem około 20 min. Podczas przeziębienia lub chorób ze strony układy pokarmowego pije się ją do 3 razy dziennie. Popularne jest też dodawanie stokrotek do miodu. W tym celu do pół litra miodu wrzucamy garść stokrotek. Taki słoik odstawia się na blisko miesiąc czasu. Taką mieszanką wzmacnia się system odpornościowy.
Ta maleńka roślinka ma również działanie ściągające i przeciwzapalne, wspomaga leczenie dny moczanowej i gośćca stawowego oraz pomaga usunąć z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii. Zewnętrznie stokrotka ułatwia i przyspiesza gojenie się ran i zmniejsza obrzęki po kontuzjach.
Stokrotka pospolita to piękna ozdoba ogrodu stosowana również w medycynie.
Stokrotka pospolita podobnie jak amarylis, peperomia kędzierzawa, czy astry jest popularny kwiatem ogrodowym. Występuje w wielu odmianach i wariantach kolorystycznych od czystej bieli po różne odcienie czerwieni. Poszczególne odmiany różnią się również wyglądem i rozmiarami kwiatostanów.
Jest rośliną jadalną. Poza walorami ozdobnymi dodaje się ją również jako składnik, który wzbogaca potrawę o lekki miętowy aromat.
W swoim składzie zawiera l-arbutynę. Substancja ta ma działanie rozjaśniające skórę dlatego stosowana jest w wielu kosmetykach. Stokrotka pospolita najczęściej stosowana jest do rozjaśniania przebarwień skóry spowodowanych nadmiernym opalaniem się. L-arbutynę uzyskuje się z kwiatów stokrotek.
Stokrotka pospolita w medycynie tradycyjnej.
Kwiat stokrotki ma właściwości dezynfekujące układ moczowy, tamujące krwawienia (obkurczające), obniżające gorączkę, usprawniające procesy trawienne. Napar z ziela stokrotki z kolei obniża ciśnienie krwi i przeciwdziała miażdżycy.
Na Wyspach Brytyjskich stokrotka uważana jest za symbol niewinności oraz kwiat symbolizujący dzieciństwo.
Imiona takie jak Daisy czy Margaret pochodzą od stokrotek. Anielskie imię Daisy wywodzi się właśnie od stokrotki zwyczajnej podczas gdy francuska Margaret pochodzi od Jastruna właściwego, na który Francuzi mówią marguerite.
Stokrotka pospolita (Bellis perennis) – pytania i odpowiedzi.
Czy stokrotka pospolita jest trująca?
Stoktotka pospolita nie jest trująca. Posiada wiele właściwości leczniczych jak właściwości przeciwzapalne i oczyszczające z toksyn.
