Przysłowia na sierpień
Przysłowia na sierpień mówią o miesiącu sierpa. Dożynano resztki zboża, a na Wniebowzięcie żniwa miały być już skończone. Mgły na górach zapowiadały mroźne gody, czyli święta Bożego Narodzenia, a mgły w dolinach – pogodę.
Ważny był dzień świętego Bartłomieja. Wierzono, że jaki będzie ten dzień, taka będzie cała jesień, a wrzesień pójdzie jego śladem. Ze świętym Wawrzyńcem przysłowia wiążą orzechy i pierwsze ziemniaki. Dawne znaki możesz porównać z kalendarzem biodynamicznym na sierpień 2027.
O miesiącu i pogodzie
„Czego sierpień nie uwarzy, wrzesień tego nie upiecze.”
„Kiedy sierpień następuje, resztki zboża koszą, albo sierpem dożynają i przepiórki płoszą.”
„Sierpień pogodny winom przygodny.”
Przygodny – tu: sprzyjający, korzystny.
„W sierpniu mgły na górach, mroźne Gody; kiedy mgły w dolinach, dla pogody.”
Gody – dawna nazwa świąt Bożego Narodzenia i okresu po nich.
„W sierpniu przewodzi sierp, mitręgi nie cierp.”
Mitręga – marudzenie, strata czasu.
„Z sierpem w ręku witać sierpień: wieleć uciech, wiele cierpień.”
Wieleć – dawna forma: wiele ci.
„Gdy z początku sierpnia spieka wszędzie, tedy długa zima będzie.”
Spieka – upał, skwar.
Na dni świętych
„Na św. Wawrzeńca idą orzechy do wieńca.”
„Św. Wawrzyniec pokazuje do ziemniaków gościniec.”
Gościniec – droga; tu: czas, gdy można już sięgać po ziemniaki.
„Wawrzyniec pokazuje, jaka jesień następuje.”
„Do Marji Wniebowstąpienia miej w stodole połowę mienia.”
„Na Wniebowzięcie pokończone żęcie.”
Żęcie – żniwa.
„Pogoda na Wniebowzięcie, ciężkie ziarno, wnet po sprzęcie.”
Sprzęt – tu: sprzątnięcie zboża z pola.
„Bartłomieja cały wrzesień naśladuje, i z nim jesień.”
„Jaki dzień Bartłomieja, takiej jesieni nadzieja.”
„Kto na św. Bartłomiej siał, będzie chleb miał.”
„Na Bartłomieja dojrzałe grono, dobra nadzieja.”
Zobacz też
Źródło przysłów: S. Adalberg, „Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich”, Warszawa 1889–1894. Pisownię zostawiamy dawną.