Kalendarz księżycowy dla ogrodnika

Fazy Księżyca od dawna wyznaczają rytm prac w ogrodzie. Tu znajdziesz okresy Księżyca przybywającego i ubywającego z dokładnymi godzinami.

Księżyc przybywający

Od nowiu do pełni.

Od nowiu do pełni tarcza Księżyca rośnie. Dawniej na całej Słowiańszczyźnie wierzono, że przybywający Księżyc sprzyja wzrostowi i wszelkim poczynaniom. Osiemnastowieczny kalendarz Stanisława Duńczewskiego radził siać, sadzić i szczepić od pierwszej kwadry do pełni. Dzisiejsze kalendarze księżycowe przypisują tej porze siew i sadzenie roślin, które dają plon nad ziemią: sałaty, kapusty, fasoli, pomidorów czy dyni. Według nich soki roślin płyną wtedy ku górze. Dawne rady nie były jednak zgodne – niektóre zalecały pod przybywającym Księżycem sadzić także rośliny dające plon pod ziemią.

Pełnia

Księżyc w pełni oświetlony.

Pełnia to szczyt przybywania, po którym Księżyc zaczyna ubywać. Tradycje mówią o niej różnie. Dawny poradnik Jakuba Kazimierza Haura radził siać w marcu warzywa ogrodowe „pod pełnią”, a w 1962 r. „Express Poznański” pisał o rozpowszechnionym w wielu krajach przekonaniu rolników, że ziemniaki trzeba sadzić przy pełni, bo po kilku dniach spadnie deszcz. Część współczesnych kalendarzy księżycowych zaleca coś odwrotnego: w sam dzień pełni i tuż obok odłożyć siew i sadzenie, bo rośliny mają być wtedy najbardziej wrażliwe. Wybór zostaje przy tobie.

Księżyc ubywający

Od pełni do nowiu.

Od pełni do nowiu Księżyc ubywa. Kalendarze księżycowe uważają tę porę za czas korzeni: soki roślin mają wtedy schodzić w dół, więc sieje się i sadzi warzywa korzeniowe, cebulę i ziemniaki. Dawne polskie poradniki zalecały w ostatniej kwadrze wykopywać warzywa z ogrodu, bo bulwy, korzenie i cebule miały wtedy dłużej zachować świeżość. Ubywający Księżyc to też tradycyjna pora przycinania krzewów, na przykład róż wczesną wiosną. Jeden z osiemnastowiecznych kalendarzy twierdził nawet, że drzewa sadzone w tej fazie obficiej owocują, choć rosną niżej.

Nów

Księżyca prawie nie widać.

Nów to pora, gdy Księżyca prawie nie widać i zaczyna się nowy cykl. Dawne rady są tu sprzeczne. Według jednych sadzonki lepiej się wtedy przyjmowały, więc „na nowiu” ścinano wierzbę na płoty i do sadzenia. Inni radzili siać groch trochę przed nowiem, a w sam dzień jego nastania odłożyć prace w ogrodzie. Podobnie część współczesnych kalendarzy księżycowych zaleca odczekać, aż nów minie. W Krakowskiem, jak zapisał Oskar Kolberg, wierzono, że to czas, gdy czarownice mają najwięcej swobody.

Grudzień 2026

Fazy Księżyca, grudzień 2026
FazaPoczątekOkres do następnej fazyKoniec
pełniawt. 24 listopada, 15:53Księżyc ubywający (od pełni do ostatniej kwadry)wt. 1 grudnia, 07:09
ostatnia kwadrawt. 1 grudnia, 07:09Księżyc ubywający (od ostatniej kwadry do nowiu)śr. 9 grudnia, 01:52
nówśr. 9 grudnia, 01:52Księżyc przybywający (od nowiu do pierwszej kwadry)czw. 17 grudnia, 06:43
pierwsza kwadraczw. 17 grudnia, 06:43Księżyc przybywający (od pierwszej kwadry do pełni)czw. 24 grudnia, 02:28
pełniaczw. 24 grudnia, 02:28Księżyc ubywający (od pełni do ostatniej kwadry)śr. 30 grudnia, 19:59
ostatnia kwadraśr. 30 grudnia, 19:59Księżyc ubywający (od ostatniej kwadry do nowiu)czw. 7 stycznia, 21:24

Więcej

Źródła