Przysłowia na maj
Przysłowia o maju są pogodne jak sam miesiąc, choć nie brak w nich przestróg. Dawni gospodarze chwalili maj chłodny i mokry, bo wierzyli, że wtedy żyto urośnie „jako gaj”, a stodoły się zapełnią. Ostrzegali też przed przymrozkami w połowie miesiąca: Pankracy, Serwacy i Bonifacy, czyli zimni ogrodnicy, mieli być „źli na ogrody”, a dopiero św. Zofia rozwijała ciepło. Dni świętych służyły za terminarz prac – na św. Stanisława i św. Urbana siano len i konopie, sadzono fasolę. Dzisiejsze terminy siewu pomidorów i papryki znajdziesz na stronie Kiedy siać.
O miesiącu i pogodzie
„Chłodny maj, dobry urodzaj.”
„Grzmot w maju sprzyja urodzaju.”
„Jak w maju zimno, to w stodole ciemno.”
W stodole ciemno – tu: stodoła pełna zboża, czyli dobra wróżba.
„Kiedy mokry maj, będzie żyto jako gaj.”
„Wody w maju stojące szkodę przynoszą łące.”
„Kiedy maj płacze, borowina skacze.”
Borowina – według objaśnienia Adalberga ciężka, urodzajna czarna ziemia, która wiosną potrzebuje dużo deszczu; skacze – tu: cieszy się.
„Kiedy maj zimny, a w czerwcu pada, gospodarz pełne stodoły posiada.”
Na dni świętych
„Na św. Filipa jeśli deszcz rzęsisty, będzie plon dobry i czysty.”
„Na św. Stanisława rośnie koniom trawa.”
„Po św. Stanisławie sadzą fasolę prawie.”
„Pankracy, Serwacy, Bonifacy – źli na ogrody chłopacy.”
„Jak się rozsierdzi Serwacy, to wszystko zmrozi i przeinaczy.”
„Dla świętej Zosi kłos się podnosi.”
„Św. Zofija ciepło rozwija.”
„Na Urbana chwile jakie, i lato takie.”
Chwile – tu: pogoda.
„Na św. Urban siej len i konopie.”
Zobacz też
Źródło przysłów: S. Adalberg, „Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich”, Warszawa 1889–1894. Pisownię zostawiamy dawną.