Przysłowia na czerwiec
Przysłowia na czerwiec krążą wokół deszczu, sianokosów i pierwszych jagód. Na wsi mówiono, że czerwiec to „przerwiec”, bo przerywa gospodarkę aż do żniw. Najbardziej znany jest św. Medard: jaka pogoda w jego dzień, taka miała trwać przez kilka tygodni. Na św. Wita kwitło zboże i milkł słowik, a św. Jan przynosił jagody i czas koszenia łąk. Przed św. Janem o deszcz trzeba było prosić, po nim przychodził sam. Wiele z tych przysłów zapisały dawne kalendarze, a Adalberg zebrał je w jednej księdze. Czytajmy je dla przyjemności, nie jako prognozę.
O miesiącu i pogodzie
„Czerwiec po deszczowym maju często dżdżysty w naszym kraju.”
„Czerwiec – przerwiec, bo przerywa gospodarkę aż do żniwa.”
„Czerwiec stały, grudzień doskonały.”
„Czerwiec temu się zieleni, kto do pracy się nie leni.”
„Grzmoty czerwca rozweselają rolnikom serca.”
„Mokry czerwiec, chłodny maj – wszystkim gburom prawy raj.”
Gbur – dawniej: chłop, gospodarz.
„W czerwcu gospodarze resztki zboża sieją, dopókąd słoneczne skwary zbyt nie grzeją.”
Na dni świętych
„Kiedy Medard się rozwodni, będą deszcze sześć tygodni.”
„Od św. Medarda czterdzieści dni szarga.”
Szarga – słota, deszczowa plucha.
„Na święty Antoni pierwsza jagódka zapłoni.”
„Na św. Wita zboże zakwita.”
„Na św. Wit słowik cyt.”
Cyt – cicho; słowik milknie.
„Na świętego Gerwazego jest w ogrodzie coś pięknego.”
„Jana Chrzciela, już kwiecia wiela.”
„O świętym Janie, koś łąki panie.”
„Przed św. Janem prosić o deszcz potrzeba, a po świętym Janie i nieproszony pada.”
„Święty Jan – jagód dzban.”
„Gdy św. Piotr z Pawłem płaczą, ludzie przez tydzień słońca nie zobaczą.”
Zobacz też
Źródło przysłów: S. Adalberg, „Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich”, Warszawa 1889–1894. Pisownię zostawiamy dawną.